SINT-PIETERS-LEEUW: – In de Zuunvallei starten BNP Paribas Fortis en Natuurpunt een meerjarig natuurherstelproject dat de natte natuur, het waterbeheer en de toegankelijkheid van het gebied verder moet versterken. De vallei, die tijdens de hevige regenval van januari 2024 zo’n 160 miljoen liter water opving, blijft een cruciale schakel in de natuurlijke bescherming tegen overstromingen.
Met de financiële steun van de bank kan Natuurpunt poelen herstellen, valleibossen omvormen en de water- en bodemkwaliteit monitoren. Daarnaast komt er nieuwe infrastructuur voor bezoekers, waaronder een vernieuwde vogelkijkwand en een toegankelijk pad.
“Natuurpunt vzw lanceert een Wetlandplan dat kadert binnen het Vlaamse Klimaatadaptatieplan en de aankomende Europese Natuurherstelwet. Vlaanderen wil daarmee 20.000 hectare wetlands herstellen tegen 2030. Er werden 15 projectgebieden uitgekozen en we zijn trots dat ook de Zuunvallei daarbij is,” zegt Philippe Dierkens van Natuurpunt Leeuwse Natuurvrienden. Hij benadrukt dat de steun van BNP Paribas Fortis een belangrijke hefboom is: “Concreet zijn er middelen voorzien voor de vervanging en toegankelijkere inrichting van de 20 jaar oude kijkwand aan het Volsembroek, extra poelen, omvorming van valleibossen en hydrologisch onderzoek. Medewerkers van BNP Paribas Fortis zullen ook komen meehelpen bij beheerwerken.”
Ook het gemeentebestuur van Sint-Pieters-Leeuw ziet de nieuwe samenwerking als een volgende stap. Burgemeester Jan Desmeth zegt: “De Zuunbeek-vallei werd een langgerekt natuurgebied in plaats van – op sommige plaatsen – een stort zoals in de jaren ’70. De hermeandering van de Zuunbeek is goed voor zowel de natuur als de waterhuishouding. Nu volgt de derde fase, met extra natte natuur, vervanging van populieren door meer diverse inheemse bomen en een knuppelpad voor bezoekers.”
Een knuppelpad is een houten pad, vaak gemaakt van ronde boomstammetjes of planken, dat door drassige of kwetsbare natuur loopt en bezoekers toelaat het gebied te doorkruisen zonder schade aan te richten.
BNP Paribas Fortis betrekt ook zijn medewerkers actief bij het project. Via het programma 1MillionHours2Help kunnen de 12.000 collega’s deelnemen aan boomplantacties, cleanupdagen, terreinbezoeken en fauna-florametingen. “Dit initiatief past naadloos binnen de strategie van BNP Paribas Fortis rond biodiversiteit, waterbeheer en klimaatweerbaarheid. Als financiële instelling spelen we een sleutelrol in klimaattransitie en -adaptatie, en het beschermen van onze biodiversiteit, terwijl we tegelijk de leefomgeving van omwonenden veiligstellen. Samen met lokale partners en het engagement van onze collega’s gaan we voor duurzame impact,” aldus Laurent Loncke, Head of Retail Banking bij BNP Paribas Fortis.
Historiek van natuurherstel in de Zuunvallei
Het natuurherstel in de Zuunvallei en het Volsembroek kent een traject van meerdere decennia. Zo’n 40 jaar geleden kwam het eerste perceel van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw aan de Oude Zuun in beheer van de toenmalige Leeuwse Natuurvrienden in samenwerking met de BNVR – Belgische Natuur- en Vogelreservaten. In 1997 volgde de aankoop van de eerste drie hectaren van het Volsembroek, toen nog verlaten weiden met distels.
Nog dat zelfde jaar stelden de Leeuwse Natuurvrienden een dossier voor aan het gemeentebestuur en de toenmalige beekbeheerder (Vlaanderen) om de Zuunbeek opnieuw te laten meanderen. De beek was toen rechtgetrokken en zwaar vervuild. Na veel studiewerk en diverse ontwerpen door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) kwam de uitvoering in een stroomversnelling na de grote overstromingen van november 2010. Sinds 2016 meandert de Zuunbeek opnieuw en werd het Volsembroek door de VMM ingericht als gecontroleerd overstromingsgebied. Daardoor kan onder andere ongeveer 15 hectare natuurgebied van Natuurpunt in de valleibodem tijdelijk onder water worden gezet, wat zowel de natuur als de waterveiligheid ten goede komt.
Door het water langer vast te houden kon het gebied geleidelijk uitgroeien tot het wondermooie moeras- en valleigebied dat het vandaag is. Broedgebied van vele (zeldzame) watervogels zoals Dodaars, Kuifeend, Slobeend, Zomertaling,… . Sinds 2000 wordt het gebied in het zomerhalfjaar begraasd door een kudde Galloway-runderen van de Natuurpunt-boerderij. Die begrazing houdt het landschap open en voorkomt verbossing.
