Categorie: Zuun

SINT-PIETERS-LEEUW: – Donderdagavond had in de raadzaal van het gemeentehuis een infoavond plaats over de “Herinrichting van de Zuun”. Een project dat moet zorgen voor meer bergingscapaciteit en ook het natuurlijke karakter maximaal herstelt in de zuun en zuunvallei.

Natuurpunt Leeuwse Natuurvrienden, De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) , De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei gaven er uitleg over het “waterbeheersingsproject Zuunbeek” aan de hand van de geplande maatregelen.

DE ZUUNBEEK
De Zuunbeek ontspringt op een hoogte van ongeveer 70 meter te Kester, waar ze de Bruggeplasbeek wordt genoemd. Vervolgens stroomt ze door de gemeente Pepingen, waar ze tot de samenvloeiing met de Karenbergbeek (of Bosbeek) de Beringenbeek wordt genoemd. Nadien stroomt ze door het gehucht Oudenaken, waar ze op de linkeroever haar voornaamste zijwaterloop, de Molenbeek, ontvangt. Daarna stroomt de Zuunbeek door Sint-Pieters-Leeuw naar Zuun, waar ze ter hoogte van de gemeentegrens met Drogenbos in de Zenne uitmondt op een hoogte van 25 m.
De totale lengte van de Zuunbeek bedraagt ongeveer 19 km.
In Sint Pieters Leeuw loopt de Zuunbeek langs het natuurgebied Zuunvallei. In het kerngebied “Oude Zuun” bevindt zich nog een oude meander van de Zuunbeek.

Daniël Van De Gucht van Natuurpunt Leeuwse Natuurvrienden gaf een korte uitleg over de rol van Natuurpunt binnen dit project.
Hij vertelde hoe de vereniging zorgt voor de groene long in de Zuunvallei hun natuurreservaat.
Ze doen er Specifieke beheerswerken, Begrazingsprojecten en Educatieve projecten, waken over het Habitatrichtlijngebied.

Annelies Haesevoets (VMM) gaf toelichting over de geplande maatregelen van het waterbeheersingsproject.
De Zuunbeek is een regenrivier met sterk wisselende waterstanden.
• 16e eeuw: rechttrekking van de Zuunbeek stroomopwaarts S-P-L voor Molen Volsembroek.
• 1972-1975: Rechttrekking van de benedenloop van de Zuunbeek, oevers verhoogd, meanders rechtgetrokken, verbreding van de bedding, moeraszones gedempt, bouw van 2 wachtbekkens. – Wateroverlast blijft.

Waarom dit project?
• Extra bergingscapaciteit ifv voorkoming wateroverlast Negenmanneke
• Ecologisch herstel Zuunbeek
• Verhoging landschappelijke waarde Zuunbeek

Deelproject 1: Volsembroek
• Realisatie gecontroleerd overstromingsgebied
• Structuurherstel/hermeandering Zuunbeek
• Aanpak verdroging gebied
concrete maatregelen:• Dwarsdijk opwaarts huidige wachtbekken • Vernieuwing stuw → extra berging – optimale sturing
Graven nieuwe meanders • Schotbalken → ecologisch herstel waterloop en vallei

Deelproject 2: Gaspeldoornbeek
• Doel: te snelle vulling van groot wachtbekken vermijden
• Maatregel: omleiden van Gaspeldoornbeek
concrete maatregelen: Nieuw te graven Gaspeldoornbeek • Nieuwe monding Opwaarts grote wachtbekken • Oorspronkelijke toevoer behouden Regeling met een spindelschuif • Moeraszone

Deelproject 3: Heidries
• Herstel historische meanderende loop
• Behoud huidige loop
• Stuw → vast peil, verdeling debiet:
• Basisdebiet: historische loop
• Piekdebiet: + huidige loop
concrete maatregelen: Uitgegraven historische meanderende loop • Buis onder bestaande weg • Natte moerasachtige zone • Brug behouden

Deelproject 4: Oude Zuun
• Herstel historische loop (Oude Zuun)
• Behoud huidige loop
• Stuw → vast peil, verdeling debiet:
• Basisdebiet: historische loop
• Piekdebiet: + huidige loop
concrete maatregelen: Bestaande stuw instellen op vast peil • Uitgraven gedempte oude loop • Slib ruimen in nog bestaande oude loop
• Aansluiting op de huidige loop Steenbestorting met grindlaag voor vismigratie

Voorlopige planning:
Momenteel:
• Ontheffingsdossier MER (incl. passende beoordeling) goedgekeurd → actualisatie
• Grondverwerving is opgestart (VLM)
• Opmaak definitief ontwerp
Najaar:
• Aanvraag stedenbouwkundige vergunning
• Aanbesteding van de werken
2015: Start werken
 
Luc Vander Elst (VLM) had het over het landinrichtingsproject dat volgt na de werken van VMM.
Landinrichting is een instrument voor de inrichting van de open ruimte.
Het gebied zodanig inrichten dat alle facetten in het gebied zich volwaardig kunnen ontwikkelen: milieu, natuur, landbouw,recreatie, cultuurhistorie, landschap, water, (zachte) mobiliteit,…

De Zuunbeek: kansen voor landinrichting
• Vallei met heel wat mogelijkheden
• van waterbeheer naar integrale vallei-inrichting
• beekherstel over volledige lengte
• verder gefaseerd oplossen waterproblematiek
• Actiever inzetten van grondbeleidsinstrumenten (grondenbank)
• Toegankelijkheid van het gebied verhogen, linken met stedelijke Klein-Bijgaarden en Drogenbos
• Versterking zijvalleien, tegengaan erosie
• Erosiebestrijding, herstel kleine landschapselementen
• Versterking landbouw

VLM werkt samen met VMM voor grondaankoop (6,5 ha)
• 2015 – beginnen met opmaak landinrichtingsplan
• 2016 – procedurefase
• 2017 – voorleggen aan minister
• 2018 – eerste uitvoering?
• Financiering: landinrichting subsidieert voor 50 tot 70%

Tot slot sprak coördinator Marleen Maldeghem van het Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei
• Geef de open ruimte betekenis
• kwaliteitsvol en meervoudig ruimtegebruik
– ecosysteemdiensten, voedsel, energie
– visueel, toegankelijk en aaneengesloten
Door ruimtes te creëren die de moeite waard zijn om zorg voor te dragen.

Na de uitleg van de sprekers was er een vragenronde voor het publiek.
– Zo waren er verscheiden vragen over de wachtbekkens. Hoe komt het dat deze steeds gevuld zijn, waterpeil staat regelmatig hoger in het wachtbekken dan in de Zuun, als de werken over enkele jaren gedaan worden wat dan met waterproblemen de volgende maanden jaren, kan er nu al geen prioriteit gegeven worden aan wachtbekken – dat is toch niet de grootste kost.
Hierop antwoordde Koen Martens van VMM dat dit reeds enige tijd een zorg is waar zijn mensen veel tijd in steken. Zo zijn het voorbije jaar reeds peilmeters geïnstalleerd zodat men de situatie beter kan monitoren. Werd er gewerkt aan de stuwen,…

– Er was ook een vraag of de werken van Aquafin die mogelijk de Oude Zuun bedding kruisen geen problemen gaat geven.
Hierop antwoordde men dat de werken van Aquafin al op de kaart werden toegevoegd maar dat men dit nog eens extra zal controleren en eventueel actualiseren.

– Wat met de capaciteit van de duiker onder de vaart.
Ook dit is voor VMM een permanente zorg. Daarom wordt hij reeds jaarlijks gekuist qua slib en is het dus belangrijk dat het water boven aan de Zuunbeek niet snel wordt afgevoerd naar de koker want anders creëer je de problemen lager op de Zuunbeek, aan de duiker dus.

Tot slot kaarte burgemeester Luc Deconinck aan dat niet alleen de Zuunbeek boosdoener is voor de wateroverlast in de gemeente maar evenzeer het rioleringsstelsel bij overvloedige regenval een probleem is.
Daarom is de gemeente dit jaar gestart met een hydronautstudie om alle gevoelige gebieden van sint-Pieters-Leeuw in kaart te brengen. Nog dit jaar hoopt men de resultaten voor Brucom te hebben (piloot project) en daarna de rest van de gemeente.

Zie onze eerder gepubliceerde artikels:
27/04/2014 – Stroomgebiedbeheerplannen in openbaar onderzoek
28/04/2014 – hermeandering van de Zuun
17/04/2013 – VMM automatiseert stuwen Zuunbeek
18/11/2010 – Leeuwse Natuurvrienden pleiten voor snelle realisatie beekherstel en hermeandering Zuunbeek
14/11/2010 – Gemeentelijk rampenplan afgekondigd in Sint-Pieters-Leeuw