Open Monumentendag – fase 3 restauratiewerken van de Sint-Pieter-en-Pauluskerk

SINT-PIETERS-LEEUW: – Vandaag tijdens de 36ste editie van de Open Monumentendag kon men de restauratiewerken van de Sint-Pieter-en-Pauluskerk gaan bekijken.
Men kon zelf de passie voor het ambacht bewonderen waarmee de arbeiders vandaag aan het werk zijn tijdens de restauratie van de kerk.
De lopende derde fase betreft de restauratie van het daktimmerwerk, de dakbedekking, de glasramen en het natuurstenen metselwerk van het schip en van het transept.

In de kerk was er een educatieve rondleiding. Wie zich op voorhand had ingeschreven kon vanmiddag doorklimmen tot de klokkentoren en een blik werpen op de klokkenstoel en de grote klokken zelf.
Daarna kreeg men een boeiende, begrijpbare, uitleg van architecte Isolde Verhulst bij het dakgebinte.
Je kreeg er een ander beeld van de bakstenen gewelven of zag hoe het schip en de dwarsbeuk eigenlijk iets uit de haak staan en welke gevolgen dat heeft in het dakgebinte. Het maakt er ook de restauaratiewerken vandaag niet makkelijker op. Timmerlui maken onder andere nog steeds gebruik van de oude penverbindingen bij de restauratie van het 15de eeuwse houten dakgebinte.

(Bekijk meer foto’s in onderstaande foto-diashow, klik op play of de pijltjes)

Deze slideshow vereist JavaScript.

Deze restauratiefase duurt nog voort tot in 2025.
Wanneer de gemeente subsidies ontvangt voor fase 4 (ingediend in 2016) zal men daarna het volledige interieur van de Sint-Pieter-en-Pauluskerk onder handen nemen.

Agenda: Open Monumentendag 2024 – de Sint-Pieterskerk

SINT-PIETERS-LEEUW – Op 8 september 2024 zwaaien meer dan 800 monumenten in Vlaanderen hun deuren open voor de 36e editie van Open Monumentendag. In Leeuw kan je van 14 tot 18 uur de restauratiewerken van de Sint-Pieterskerk gaan bekijken.

Wil je zelf de passie voor het ambacht bewonderen waarmee de arbeiders vandaag aan het werk zijn tijdens de restauratie van de kerk? Of dieper in de bouwgeschiedenis van de kerk duiken? Je bent welkom tijdens de Open Monumentendag op zondag 8 september waarbij je doorlopend de kerk kan bezoeken tussen 14 en 18 uur; we zorgen voor de nodige tekst en uitleg. Ook enkele grafstenen op het kerkhof worden verhelderd.

Ook vandaag maken de timmerlui nog gebruik van de oude penverbindingen bij de restauratie van het gebinte. Hierboven krijg je ook een ander beeld van de bakstenen gewelven of zie je hoe het schip en de dwarsbeuk eigenlijk iets uit de haak staan en welke gevolgen dat heeft in het dakgebinte. Het maakt er ook de werken vandaag niet makkelijker op.

Daarna kan je verder doorklimmen tot de klokkentoren en een blik werpen op de klokkenstoel en de grote klokken zelf.

Gratis inschrijven bezoekje aan dakgebinte.
Een bezoekje aan de werken aan het dakgebinte is ook mogelijk. Architecte Isolde Verhulst zal je rondleiden.
Opgelet! Hiervoor is inschrijven noodzakelijk! Er kunnen per groep maximaal 15 personen deelnemen.
Hou er rekening mee dat de toegang tot het dakgewelf enkel mogelijk is via een oude, smalle trap.
De rondleiding is gratis, maar inschrijving is verplicht via www.sint-pieters-leeuw.be/brul/open-monumentendag-sint-pieterskerk

Levenslang onderweg: tussen doop en begrafenis. Bezoek uitzonderlijk de doopkapel!
Eeuwenlang speelde een mensenleven zich af op het ritme van de kerk. Van doop tot begrafenis, en veel momenten tussenin, vonden in de kerk plaats. De doopkapel is uitzonderlijk te bezoeken. Andere objecten worden vanuit historische context uitgelegd.

De levensloop van de gelovige een eeuw geleden kruiste vaak het pad van de kerk. Je werd gedoopt in de doopkapel, ging zonden opbiechten in de biechtstoelen en werd begraven in of rond de kerk. Tussendoor ging je bij ziekte misschien wat extra offeren. Of om de ziekte net te voorkomen, probeerde je dat af te dwingen door deel te nemen aan een processie. Op het graf werden symbolen aangebracht in de hoop de hemel te bereiken.

Veel objecten in de kerk hebben een verhaal te vertellen. We reconstrueren een mensenleven aan de hand van die objecten. De doopkapel zal uitzonderlijk geopend zijn en de Heilige Cornelius zal een prominente plek innemen, net zoals hij dat vele jaren heeft gedaan. Je kan doorlopend de informatie en verhalen ontdekken.
De toegang tot de kerk is drempelloos, enkel voor het koor moet 1 trede overwonnen worden. Het pad om kerkhof te bezoeken bestaat uit kiezels.

werken herbestemming kerk Ruisbroek nu goed zichtbaar

RUISBROEK: – Voor de herbestemming van de kerk van Ruisbroek zijn de werken nu ook zichtbaar gestart.

An Speeckaert, Schepen van gebouwen en Erfgoed: “De aannemer is gestart met het maken van grote gaten in de muur van het gelijkvloers van de kerk. Deze dienen om de polyvalente ruimte die daar komt te voorzien van grote ramen die zorgen voor natuurlijke lichtinval.
De aannemer moet deze grote gaten goed ondersteunen en dient ook voorzichtig te werk te gaan zodat de waardevolle elementen die nog binnen in de kerk aanwezig zijn gevrijwaard blijven ( bvb preekstoel ). Dit is dus specialistenwerk.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Zie ook ons artikel van 11/05/2022 – Herbestemming kerk Ruisbroek voorgesteld

Onze-Lieve-Vrouw Ter Nood en ter Dood-kapel na restauratie opnieuw ingehuldigd

VLEZENBEEK: – Vandaag op Hemelvaart werd tijdens de jaarlijkse openluchtmis in Vlezenbeek de Onze-Lieve-Vrouw Ter Nood en ter Dood-kapel na haar restauratie plechtig opnieuw ingehuldigd en (her)ingewijd.

De restauratie van de beschermde kapel die eind mei van dit jaar startte en uitgevoerd werd door 3Wplus vzw koste zo’n 40.000 euro.
Het dak, de draagstructuur, het interieur, het schrijnwerk en de omgeving van de kapel vereisen restauraties om de historische integriteit van dit erfgoed te behouden.

De eeuwenoude kapel Onze-Lieve-Vrouwe ter Nood, gelegen op de hoek van de Postweg en de Kapellestraat, heeft recent de erkenning als ‘vastgesteld onroerend erfgoed’; ontvangen van het agentschap Onroerend Erfgoed.
De kapel dateert uit 1597 en staat ondertussen dus al 427 jaar in het Vlezenbeekse straatbeeld.
De geschiedenis vertelt dat een kanunnik uit Anderlecht er overvallen werd door rovers. Hij heeft dat overleefd en uit dankbaarheid heeft hij op de Postweg een kapel opgericht voor Onze-Lieve Vrouw ter Nood en Dood.

Podcast-makers gezocht

SINT-PIETERS-LEEUW: – Kriebelt het om zelf een podcast te maken? Om verhalen te sprokkelen en deze te delen met anderen?
Goesting om samen met ons aan de slag te gaan?
Dan is BruL en de erfgoeddienst op zoek naar jou!

Erfgoeddienst: “In deze podcast willen we graag getuigenissen rond WOII voor de toekomst vastleggen. We gaan op zoek naar getuigen, gaan met hen in gesprek en vereeuwigen hun verhalen. We zorgen voor professioneel materiaal en natuurlijk ook voor de nodige ondersteuning. Heb je geen ervaring? Iedereen die verhalen wil vastleggen is welkom. Laat dus zeker van je horen. Samen zoeken we uit waar deze podcast ons brengt!

Meer weten? Stuur een mailtje naar erfgoed@sint-pieters-leeuw.be

Nieuwe Lewe: Het orgel van de Sint-Pieterskerk

SINT-PIETERS-LEEUW: – ‘Het orgel van de Sint-Pieterskerk’, het nieuwste Lewenummer dat in juni uitkomt, is gewijd aan het eeuwenoude orgel van de Sint-Pieterskerk. Dit historische orgel, dat teruggaat tot de 15e eeuw, heeft door de jaren heen een fascinerende evolutie doorgemaakt,

Het orgel, dat voor het eerst in 1466 vermeld werd toen het moest worden vervangen, is het onderwerp van deze nieuwste publicatie. Met zorgvuldig onderzoek en gedetailleerde analyses brengt het Lewenummer de geschiedenis van het orgel tot teven, inclusief de vele aanpassingen en verplaatsingen die het heeft ondergaan. Bovendien biedt het boek ook een verkenning van het vakmanschap van verschillende orgetbouwers.

Anne-Mie Havermans, auteur van deze boeiende studie, heeft haar onderzoek uitgevoerd als onderdeel van een lastenboek dat werd ingediend in het kader van de lopende restauraties van de Sint-Pieterskerk. De bevindingen van haar onderzoek, oorspronkelijk uit 2016, zijn voor deze publicatie geactualiseerd en verrijkt met nieuw beeldmateriaal.

Voorzitter Lewe, Jan De Backer: “In het verleden werden reeds Lewe-nummers gepubliceerd over de restauratie van de kerk, die ook nu nog in verschillende fases voortgaat, maar ook over de grafmonumenten die er zich in bevinden, over de fresco’s van De Geetere en over de mooie glasramen die het hoofdaltaar sieren.
In die zin vormt dit nummer een volgende aanvulling in de historische kadering van het kerkinterieur zodat ook de geschiedenis van het orgel in deze historische kerk definitief kan worden vastgelegd.
Dit Lewenummer maakt deel uit van een groter geheel van Lewenummers die gewijd zijn aan de oudste kerk van onze gemeente: haar geschiedenis, haar kunstwerken en de restauratie.
Wij zijn de auteur Anne-Mie Havermans dankbaar dat zij ons deze studie ter beschikking stelde en ook nog wat actualiseerde. Ze wordt integraal en ongewijzigd weergegeven.”

Anne-Mie Havermans is kunsthistorica en heeft zich intussen vooral (maar niet uitsluitend) gespecialiseerd in het beschrijven en inventariseren van het funerair erfgoed. Meer algemeen draagt haar studiewerk ertoe bij dat de beleidskeuzes wetenschappelijk onderbouwd zijn.

‘Het orgel van de Sint-Pieterskerk’ is verkrijgbaar bij de Gemeentelijke Werkgroep voor Streek- en Volkskunde, via heemkunde@sint-pieters-leeuw.be en in landhuis de Viron.
Voor een prijs van slechts 5 euro kunnen geïnteresseerden dit waardevolle stukje lokale geschiedenis in handen krijgen.

Verbouwing kerk Ruisbroek: religieuze objecten krijgen tweede leven

RUISBROEK: – De langverwachte verbouwingswerken, die de kerk zullen klaarmaken voor de toekomst, zijn nu echt gestart. Achter de schermen waren de voorbereidende werken al langer bezig. De kerk werd door de parochieploeg helemaal leeg gemaakt. Een deel van het meubilair zal na de werken terugkeren in de nieuwe gebedsruimte op de eerste verdieping. Maar niet elk beeld of elke kandelaar zal in de kleinere ruimte een plekje kunnen krijgen. Dankzij de bemiddeling van Parcum, het expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur, heeft de gemeente voor de meeste objecten een nieuwe thuis gevonden. Deze stukken werden weggeschonken aan parochies, kerken en kapellen om ze daar een tweede leven te geven.

En zo komt het dat Ruisbroekse objecten nu in heel Europa te zien zijn!
De Heilige Theresia van Lisieux heeft een nieuwe thuis gevonden in een parochiekerk in Polen, samen met enkele bidbanken, kandelaars en stoelen. De Poolse priester was helemaal naar België gekomen om de spullen eerst te bekijken. “Grappig, want hij kon enkel Pools en de hele interactie moest via de vertaalapp Google Translate gebeuren.” De Heilige Jozef en Rita zijn samen, en voor altijd, op vakantie naar Portugal. En de Heilige Isidorius kreeg een dak boven zijn hoofd in de parochie Berg aan de Maas in Nederland. Pastoor Schwillens kwam het beeld ophalen en liet het restaureren door een lokale kunstenares.

An Speeckaert, schepen van Ergoed, is alvast blij dat de objecten op goede plekken konden worden herbestemd: “Alles is zeer transparant verlopen. Voor elk stuk dat werd weggeschonken, zijn papieren opgemaakt die als bewijs worden opgenomen in de verslagen van de kerkfabriek. Zo kunnen toekomstige onderzoekers nagaan waar alles naartoe is gegaan.”

De kerk is tot eind 2025 gesloten.
Luc Deneyer, kerkfabriek: “Wie op zondag of hoogdagen een viering wil volgen, kan intussen terecht in het parochiecentrum aan de Gieterijstraat nr. 11. De vieringen vinden plaats om 10 uur.”

Zie ook ons artikel van 07/03/2024 – Verhuis inboedel kerk Ruisbroek

Oproep: De erfgoedcel zoekt info over WOII in Sint-Pieters-Leeuw

V1 bommen richten vernielingen aan in de V. Maloustraat

SINT-PIETERS-LEEUW: – Binnenkort herdenken we de 80ste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het hele jaar door organiseert de gemeente activiteiten met een link naar de oorlog én de vrede.

Erfgoedcel: “Uiteraard houden we steeds onze blik op Sint-Pieters-Leeuw gericht. En ook al heeft het slagveld zich, gelukkig, ver van hier afgespeeld, toch zijn er vele boeiende verhalen te vertellen met een link naar onze gemeente. Daarvoor zijn we op zoek naar fotomateriaal, verhalen, documenten … Kan jij ons helpen?

Laat het weten via erfgoed@sint-pieters-leeuw.be of spring binnen in landhuis de Viron.

Gemeente investeert in restauratie kapel Vlezenbeek

VLEZENBEEK: – Het gemeentebestuur erkent al langer het belang van cultureel erfgoed. Daarom zal ze nog dit jaar investeren in de volledige restauratie van de beschermde kapel van Vlezenbeek, Onze-Lieve-Vrouwkapel ter Nood en Dood, op de Postweg. De gemeenteraad keurde daartoe vanavond het bestek goed.

An Speeckaert, schepen van Erfgoed: “Het is onze doelstelling om deze werken tegen de viering van 15 augustus 2024 volledig klaar te hebben zodat de kapel weer in haar volle glorie kan schitteren tijdens de festiviteiten ter gelegenheid van Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart. We engageren ons om de nodige renovatiewerken te doen en het nadien goed te onderhouden.”

De eeuwenoude kapel Onze-Lieve-Vrouwe ter Nood, gelegen op de hoek van de Postweg en de Kapellestraat, heeft recent de erkenning als ‘vastgesteld onroerend erfgoed’; ontvangen van het agentschap Onroerend Erfgoed.

Volgens historische bronnen werd deze kapel opgericht door een kanunnik uit Anderlecht in het jaar 1597. Hoewel het bouwwerk van onschatbare waarde is voor de gemeenschap, is het aan restauratie toe.

Een recent inspectierapport van Monumentenwacht wijst uit dat renovatiewerken dringend nodig zijn aan verschillende aspecten van de kapel. Het dak, de draagstructuur, het interieur, het schrijnwerk en de omgeving van de kapel vereisen restauraties om de historische integriteit van dit erfgoed te behouden.
Er werd bij de provincie ook een subsidie aanvraag ingediend voor dit restauratie project.

Veerle Seré, schepen van Erediensten: “De restauratie van deze kapel is ook voor de parochie ‘OLV ten Hemel Opgenomen’ waardevol met op 15 augustus jaarlijks een openluchtmis (zie artikel 15/03/2023). De parochie kende tot begin jaren 1960 zeker 6 of 7 verschillende processies die van de OLV-kerk vertrokken.  Deze van 15 augustus was gekend als de grote processie en draaide de rollen om. De restauratie draagt zo ook bij om deze traditie bij deze mooie kapel verder te zetten”.

Voor de restauratie zal de eigenaar, het Kerkfabriek, tijdelijk gedurende de werken afstand doen van de kapel aan de gemeente.

Meer info in onderstaande video:

Verhuis inboedel kerk Ruisbroek

RUISBROEK: – De gemeente is samen met Zender (Cultuurregio Pajottenland & Zennevallei) begonnen met de verhuis van de inboedel van de kerk van Ruisbroek.

Veerle Seré, schepen van erediensten: “Na een lang traject, waarbij eerst alles werd geïnventariseerd en gewaardeerd, heeft de kerkfabriek alle puzzelstukken samen gelegd. Ze hebben op basis van alle info, van zowel experten als parochianen en omwonenden, een selectie gemaakt van de stukken die bewaard blijven. Deze krijgen tijdelijk een veilige plek om daarna terug te keren naar de kerk.

Wat niet bewaard kan worden, is via Parcum – het expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur – aangeboden aan andere religieuze instanties. We zijn blij dat we daar veel reactie op hebben gekregen. Zo krijgen onze stukken een tweede leven in kapellen en kerken van Zoutleeuw tot Polen!

Zie ook onze artikels van:
11/05/2022 – Herbestemming kerk Ruisbroek voorgesteld
22/05/2022 –Ruisbroekenaren bepalen mee welke stukken uit de kerk van Ruisbroek bewaard moeten worden
27/01/2023 – Verbouwing kerk Ruisbroek tot polyvalente ruimte start eind 2023
10/02/2023 – herinrichtingswerken kerk van Ruisbroek uitgesteld naar midden 2024 om extra subsidie te bekomen

LEWE: bijzondere personen uit Sint-Pieters-Leeuw

SINT-PIETERS-LEEUW: – Nieuwe publicatie in de reeks LEWE, Tijdschrift van de Werkgroep voor Streek- en Volkskunde: “Bijzondere personen uit Sint-Pieters-Leeuw” van Kristien Van Hecke en Jan De Backer.

De nieuwe Lewe bespreekt het leven en de betekenis van verschillende personen die in de gemeente een bijzondere betekenis hebben gehad. Het zijn niet noodzakelijk mensen die hier geboren zijn, maar die alleszins een directe band hadden met Sint-Pieters-Leeuw.

Voorzitter en auteur Jan De Backer geeft meer duiding over de nieuwe uitgave:
We hebben vooraf bepaald dat we er geen politici in zetten, enerzijds omdat zij al aan bod kwamen in de Lewe over de politieke geschiedenis, anderzijds omdat het niet evident is een objectieve lijn te trekken op dit niveau over wie wel of niet een spoor heeft nagelaten. Het heeft wel als gevolg dat de eerste burgemeester Wittouck niet aan bod komt, die in feite ook de stichter is van het industrieel imperium van de familie, en dat achterkleinzoon Eric Wittouck vandaag kroont tot rijkste Belg. Over de vier generaties van de familie Wittouck die meer dan 100 jaar een centrale rol speelden in onze gemeente, hopen wij op termijn nog een afzonderlijke Lewe te maken.

Een tweede voorwaarde is dat de betrokkenen niet meer in leven zijn. In die zin moet iedereen er zich over verheugen dat hij niet in dit boek is opgenomen. Het heeft wel als gevolg dat bijv. Jef Jurion en Paul Van Himst, geboren en getogen in onze gemeente, er niet worden in besproken. Hier kan je ook bijv. Willy Sommers en Hugo De Greef vermelden.

Ik moet zeggen dat het voor mij een leerrijke studie is geworden. Sommige historische figuren als Jan van Ruusbroec of bisschop Malderus zijn uiteraard voorspelbaar, net als de musici Paul Gilson en Jozef Sluys, maar vele anderen hebben mij gewoon verrast. Dan denk ik bijv. aan Leopold Gillekens die eind 19 e eeuw wereldvermaard was als tuinbouwdeskundige, connecties had tot bij Leopold II en als directeur van de tuinbouwschool in Vilvoorde deze enorm prestige verleende. Wist u dat in Ruisbroek een schaakgrootmeester was geboren, die vooral bekendheid verwierf als scheidsrechter op het wereldkampioenschap schaken, in 1966 en 1969 en in 1974 tussen Anatoli Karpov en Viktor Kortsjnoi. Zijn naam: O’Kelly de Galway, afstammeling van een Ierse soldaat dit in de strijd tegen Napoleon hier is blijven hangen.

Iemand waar we ook echt fier kunnen op zijn is Roger Van Overstraeten uit Vlezenbeek, stichter en hoofd van Imec in Leuven, dat onder zijn leiding wereldvermaard is en mee pionier is in de micro-elektronica en dat vandaag, wereldwijd dan, ruim 5700 topwetenschappers samenbrengt uit meer dan 100 landen. De toepassingen van zijn werk vinden we terug in de geneeskunde, in de studies vandaag rond artificiële intelligentie enz. Zijn sterkte bestond er vooral in dat hij snel de praktische toepassingen zag van de voortschrijdende theoretische kennis die Imec ontwikkelde. Na zijn dood werd in Leuven nabij het station een plein naar hem genoemd.

Kortom, het boek is een kennismaking met onvermoede figuren, een ontdekking zeg maar. Het werk telt ongeveer 100 pagina’s en is te koop bij de werkgroep heemkunde en ook in de gemeentelijke bibliotheek voor de prijs van 5 euro.
Meer info: www.sint-pieters-leeuw.be/over-leeuw/algemene-informatie/geschiedenis/werkgroep-streek-en-volkskunde

3de fase restauratie Sint-Pieter en Pauluskerk begint

SINT-PIETERS-LEEUW: – De Belgische bouwonderneming Group Monument heeft haar werfcontainers opgesteld naast de Sint-Pieter en Pauluskerk aan de Rink in Sint-Pieters-Leeuw.
Men gaat er beginnen met de 3de restauratiefase.

Schepen van Erfgoed, An Speeckaert: “De restauratie verloopt in 4 fases waarvan we op 13/11/2023 gestart zijn met de uitvoering van fase 3. In hoofdzaak omvat dit de restauratie van de overige bouwdelen van de zijbeuken, het schip en de transepten inclusief de bedaking en het timmerwerk op de zoldering . De glasramen dienen voldoende licht door te laten maar worden wel beschermd.
De vieringen in het weekend zullen gewoon door kunnen gaan en de uitvaarten tijdens de week ook.”

De werken zullen ongeveer één jaar duren.
Naast de derde restauratiefase worden werken uitgevoerd aan het beschermde kerkhof.  In 2018 werden de oorlogsgraven gerestaureerd. Ook zijn werken aan alle graven op het kerkhof en de omgeving van de kerk gepland.

De Vlaamse overheid keurde reeds voor deze restauratie een premie van 838.866,66 euro goed (zie artikel 12/05/2022).
Na deze derde fase zal de buitenkant van de kerk helemaal opgeknapt zijn en start een vierde restauratiefase: de interieurrestauratie.

De Sint-Pieters en Pauluskerk in Sint-Pieters-Leeuw is een gotische kerk. Belangrijke delen van het gebouw dateren uit de 15de eeuw. Het monument is opgetrokken in verschillende steensoorten: witte zandsteen, Balegemse en Lediaanse kalksteen, kwartsteen, petit granit en baksteen. Blikvanger in het interieur is de monumentale laat-barokke preekstoel die in 1754 werd gemaakt door de Mechelse beeldhouwer Jan Frans Van Turnhout. De kerk is sinds 1938 beschermd als monument. Samen met het omliggende kerkhof en de omheiningsmuur vormt de kerk ook een beschermd landschap.

heemkringen regio Pajottenland Zennevallei kwamen samen in Landhuis de Viron

SINT-PIETERS-LEEUW: – Zaterdagochtend kwamen de heemkringen van de regio Pajottenland Zennevallei samen in het Landhuis de Viron.
Op initiatief van Zender komt deze groep 2x per jaar samen. Deze keer waren ze te gast bij de gemeentelijke werkgroep van voor streek- en volkskunde in Sint-Pieters-Leeuw.

 

Boekvoorstelling: Gezinsreconstructies van Sint-Pieters-Leeuw van ca 1600 tot 1835

SINT-PIETERS-LEEUW: – In Landhuis De Viron vond deze avond de officiële voorstelling plaats van de publicatie “Gezinsreconstructies van Sint-Pieters-Leeuw van ca 1600 tot 1835”.

Léon Verheylewegen, bestuurslid van familiekunde Vlaanderen regio Dilbeek vzw heeft een huzarenstukje afgeleverd.
In een tweedelig werk van 1416 blz. reconstrueert hij alle gezinnen die in Sint-Pieters-Leeuw verbleven in de periode van circa 1600 tot en met 1835.
Na Itterbeek, Sint-Ulriks-Kapelle en Sint-Martens-Bodegem is dit al de vierde gemeente in onze regio die op deze manier ontleed is.

Alweer werden alle akten uit de parochieregisters en de Burgerlijke Stand ter hand genomen om de puzzel van de gezinnen te ontwarren. Ook uit de naburige gemeenten dienden veel akten te worden bekeken. Nieuw is ook dat de akten van enkele notarissen (tussen circa 1750 en 1830) geraadpleegd werden.
De jarenlange ervaring van Léon Verheylewegen maakt dat zijn nieuw boek van uitstekende kwaliteit is. Voor wie een specifieke familie zoekt, is er de onmisbare alfabetische index op familienamen en ook de familienamen van de vrouwen versus de familienamen.

Deze tweedelige kwaliteitsuitgave kost 70 €.
Bestellen via info@fv-dilbeek.familiekunde-vlaanderen.be

Deze slideshow vereist JavaScript.

Verwelkoming door An Speeckaert, Schepen van Erfgoed, welkomstwoord door Alfons Depester, voorzitter van FV regio Dilbeek vzw, voorstelling van het boek door Gilbert Buyst, secretaris FV regio Dilbeek vzw en de schrijver Léon Verheylewegen.

Agenda: boekvoorstelling – Gezinsreconstructies van Sint-Pieters-Leeuw van ca 1600 tot 1835

SINT-PIETERS-LEEUW: – Op woensdag 13 september 2023 om 20 uur heeft de officiële voorstelling van de publicatie “Gezinsreconstructies van Sint-Pieters-Leeuw van ca 1600 tot 1835″ in Landhuis De Viron.

Léon Verheylewegen, bestuurslid van familiekunde Vlaanderen regio Dilbeek vzw heeft een huzarenstukje afgeleverd.
In een tweedelig werk van 1416 blz. reconstrueert hij alle gezinnen die in Sint-Pieters-Leeuw verbleven in de periode van circa 1600 tot en met 1835.
Na Itterbeek, Sint-Ulriks-Kapelle en Sint-Martens-Bodegem is dit al de vierde gemeente in onze regio die op deze manier ontleed is.

Alweer werden alle akten uit de parochieregisters en de Burgerlijke Stand ter hand genomen om de puzzel van de gezinnen te ontwarren. Ook uit de naburige gemeenten dienden veel akten te worden bekeken. Nieuw is ook dat de akten van enkele notarissen (tussen circa 1750 en 1830) geraadpleegd werden.
De jarenlange ervaring van Léon Verheylewegen maakt dat zijn nieuw boek van uitstekende kwaliteit is. Voor wie een specifieke familie zoekt, is er de onmisbare alfabetische index op familienamen en ook de familienamen van de vrouwen versus de familienamen.

Deze tweedelige kwaliteitsuitgave kost 70 €.
Het tweedelig boek zal verschijnen en officieel voorgesteld worden op woensdag 13 september 2023 in het Landhuis de Viron, Joseph Depauwstraat 11 waar het kan afgehaald worden.
Toegang boekvoorstelling is gratis maar vooraf inschrijven is verplicht via info@fv-dilbeek.familiekunde-vlaanderen.be

Restauratie fase 3 Sint-Pieterskerk weldra van start

SINT-PIETERS-LEEUW: – De gemeenteraad van donderdagavond keurde de lastvoorwaarden en wijze van gunnen voor fase III van de restauratie van de Sint-Pieter- en Pauluskerk goed.

Op 12 mei 2022 bezocht Minister van Erfgoed, Matthias Diependaele de gemeente Sint- Pieters-Leeuw. Hij had goed nieuws, namelijk dat de subsidies voor de restauratie van fase 3 waren goedgekeurd door de Vlaamse regering.

Jan Desmeth, burgemeester : “We hebben ons dossier voor fase 3 ingediend in 2014, net toen we met heuse Torenfeesten de werken van fase 2 konden vieren. Nadat we eind 2021 de minister aan de hand van een technisch dossier op de hoogte brachten dat het dringend werd om hogere kosten te vermijden, werd in mei 2022 het licht op groen gezet. Het bestek werd inmiddels geactualiseerd zodat de gemeenteraad van 29 september 2022 haar goedkeuring kon geven en we nu op zoek kunnen naar een aannemer. We verwachten de start van de werken begin 2023 en de duur zal ongeveer één jaar zijn.”

De zijbeuken, het schip en de transepten zijn nu aan de beurt. Hierbij worden de natuurstenen gevels, de bedaking (van de transepten enkel nog het te restaureren westelijke deel) en het timmerwerk op de zoldering gerestaureerd.

Na deze derde fase zal de buitenkant van de kerk helemaal opgeknapt zijn en start een vierde restauratiefase: de interieurrestauratie.

Hof te Berchemveld investeert in immaterieel erfgoed met aankoop trekpaardveulen Jana Van ’t Costershof van Vlaams-Brabant

SINT-LAUREINS-BERCHEM: – Geert en Tinneke Leyssens van Vleesveebedrijf ‘Hof Berchemveld‘ investeren in Vlaams immaterieel erfgoed met de aankoop van een 1-jarig trekpaardveulen Jana Van ’t Costershof van Vlaams-Brabant. Het veulen zal vooral in de wei met de hoogstamfruitbomen vertoeven.
2022-09-07-trekpaardveulen_Jana_hof-te-berchemveld (1)
Geert Leyssens: “Trekpaarden hebben ons altijd aangetrokken. Bijvoorbeeld als we naar de trekpaardendagen in het Colomapark gingen of bij de jaarmarkten in de gemeente was dat altijd het eerste waar we naar toegingen. Hier iets verder woont een oudere boer die nog een boerenpaard heeft maar die gaat nu stoppen met kweken. Dus als die gaat stoppen zijn er geen boerenpaarden meer in Sint-Laureins-Berchem. Daarom en na lang nagedacht te hebben hebben we besloten om zelf een boerenpaard aan te kopen. Het zal wat wennen zijn maar we zijn gewoon van met dieren te werken al moeten we nog ervaring opdoen met trekpaarden. Wat ook leuk is, in het begin gaan we het apart houden maar een boerenpaard mag perfect in een wei tussen de koeien staan dat deed men vroeger ook reeds. Het is nu een veulen maar binnen enkele jaren hopen we ermee te kunnen kweken. We gaan ook nog een nieuwe paardenbox installeren zodat het meteen deftig doen en daar zal ook meteen plaats in voorzien zijn voor twee trekpaarden voor als er dan later een veulen is van Jana. Het veulen is al tamelijk tam en we gaan het ook tam houden, we gaan er niet mee gaan ploegen of met een kar rijden,… Want dat is allemaal niet evident en daar kruipt heel veel tijd in. Het is de bedoeling dat het een braaf paard is en onze kinderen zouden er graag op leren rijden. Wie weet nemen we binnen enkele jaren dan zelf mee aan de prijskampen voor trekpaarden in het Colomapark.
Eigenlijk vind ik het vooral mooi om een trekpaard in een wei te zien staan. Vroeger stond het in de regio ermee vol en misschien zijn we nu één van de laatste boeren waar er nog een trekpaard zal staan.

Deze slideshow vereist JavaScript.

Hubert Avaux, voorzitter van de Leeuwse Cultuurraad:”Vandaag zijn we weer te gast in een hoeve waar cultuur en levend cultureel erfgoed meer dan ooit leeft.
In 2017 bekostigde het Hof Te Berchemveld een hoogstamfruitbomen arboretum. Vandaag investeren ze zwaar in een bruin top trekpaardveulen Jana Van ’t Costershof van Vlaams-Brabant. Ik ben ervan overtuigd dat binnen 20 jaar de Leeuwenaren nog zullen kunnen genieten van deze parel van levend Vlaams cultureel erfgoed.”

Hof Te Berchemveld, Brabantsebaan 375 A in Sint-Laureins-Berchem – https://berchemveld.be

agenda: Open Monumentendag – 100 jaar tuinwijken

2022-09-11-affiche_open-monumentendagSINT-PIETERS-LEEUW: – In onze gemeente hebben we verschillende tuinwijken, een fenomeen waar we tot vandaag weinig of niets over verteld hebben. Naar aanleiding van 100 jaar tuinwijken in België, wil de gemeente hier tijdens Open Monumentendag van 11 september 2022 graag meer over vertellen.

We focussen op de Tuinwijk Zuun; deze is ook opgenomen op de inventaris Onroerend Erfgoed. Maar we willen door infoborden ook aan de bewoners van de andere tuinwijken meer over dit fenomeen vertellen. Op 11 september zorgen we voor een gratis gegidste rondleiding in de Tuinwijk Zuun.

In Sint-Pieters-Leeuw zijn drie tuinwijken: Tuinwijk Zuun, ten oosten van de Bergensesteenweg, de Seizoenswijk, aan de overkant van die steenweg, en de tuinwijk aan het Negenmanneke, rond de G. Deruyverstraat- en G. Gibonstraat. Tuinwijken zijn een fenomeen van de jaren ’20. Na de grote oorlog van ’14-’18 was er een huisvestingscrisis. De overheid zocht een oplossing in collectieve woningbouw en richtte daarom de Nationale Maatschappij voor Goedkope Woningen op in 1919.

Bij de keuze van de te bouwen woonvorm werd gekeken naar een typisch Engels model: de tuinwijk. Bij tuinwijken wordt de hele wijk als samenhangend geheel ontworpen waarbij veel aandacht wordt besteed aan de openbare ruimtes en groenaanleg. De strikte organisatie van een tuinwijk zou harmonie creëren en een samenhon’gheid tussen de bewoners. Het was op dat moment hét voorbeeld voor hoe in de toekomst zou gewoond worden. 100 jaar later kunnen we terugblikken en beoordelen of die toekomstbeelden klopten.

Ook in Sint-Pieters-Leeuw zijn er zeer vroege voorbeelden van tuinwijken. De allereerste was Tuinwijk Zuun. We strijken dan ook graag daar neer om jullie het verhaal te vertellen achter deze wijk. Samen met de erfgoedexperten van Zender zullen we ook inpikken op de andere Leeuwse tuinwijken.

Afspraak zondag 11 september 2022 om 14.30 uur voor een gegidste rondleiding, gevolgd door een drankje in het hart van Tuinwijk Zuun. Iedereen welkom’.
Meer info: erfgoed@sint-pieters-leeuw.be of 02 37122 62.

agenda: welke stukken uit de kerk van Ruisbroek moeten bewaard worden?

RUISBROEK: – Zaterdag 21 en zondag 22 mei 2022 van 14 tot 17 in de kerk van Ruisbroek: “Bekende mannen, mysterieuze doosjes en blinkende kronen”.
Vrijwilligers hebben een inventaris gemaakt van alles wat los én vast staat in de kerk. In deze fase overloopt de erfgoedcel van de gemeente alles nog eens om te beslissen wat ze in de toekomst met al deze stukken gaan doen.
Alles bijhouden is onmogelijk. Trouwens, heeft het wel zin om alles op een zolder te leggen waar het honderd jaar onaangeroerd blijft liggen? Kunnen we niet beter sommige stukken uitlichten, beter laten opvallen of blijven gebruiken en andere misschien verkopen of wegschenken?

Een experte liet alvast haar licht schijnen op wat zij waardevol vindt, vanuit kunsthistorisch perspectief. Zij bracht ons al heel wat kennis bij: is het wel al goud wat blinkt en hoe oud of zeldzaam zijn sommige stukken?

Maar de erfgoedcel van de gemeente heeft een belangrijkere vraag: wat vind jij van de collectie? Wat heeft voor jou waarde?
Met waardevol bedoelen we niet: hoeveel centen is dit waard? Maar we willen weten of je herinneringen hebt aan bepaalde stukken. Of zie je in de toekomst een mooie rol weggelegd voor een of ander beeld? Misschien vind je dat we sommige stukken verkopen of zelfs wegsmijten?
We stallen wat uit en geven je graag meer informatie over het gebruik van de stukken. Op basis van jouw inbreng gaan we bepalen wat we met de collectie doen. Kom kijken naar de collectie en zeg wat jij er van vindt!”
Kom zeker even langs op zaterdag 21 en zondag 22 mei 2022 tussen 14 en 17 uur in de kerk van Ruisbroek.

Zie ook ons artikel van 11/05/22: – Herbestemming kerk Ruisbroek voorgesteld

838.866 euro subsidie voor fase 3 restauratie Sint-Pieter en Pauluskerk in Sint-Pieters-Leeuw

SINT-PIETERS-LEEUW: – Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele zet het licht op groen voor de volgende stap in de restauratie van de Sint-Pieter en Pauluskerk in Sint-Pieters-Leeuw. De Vlaamse overheid kent hiervoor een premie van 838.866,66 euro toe.
Nadat al eerder stabiliteitswerken waren uitgevoerd en daarna de 16e-eeuwse kalkzandstenen toren werd opgeknapt is het nu tijd voor de restauratie van de transept- en zijgevels en het schipdak. Daarna volgt nog een interieurrestauratie, waarna de kerk er opnieuw voor een hele tijd tegenaan kan”, aldus minister Matthias Diependaele. “Investeren in ons onroerend erfgoed draagt in de eerste plaats bij tot werkgelegenheid in de bouw- en restauratiesector. Maar door ons patrimonium te gebruiken als cultureel en toeristisch uithangbord levert deze investering op termijn ook een economische en maatschappelijke meerwaarde op. We maken van Vlaanderen een aantrekkelijke plek om in te wonen, om te ondernemen, te bezoeken en van te genieten.”

De derde fase van de restauratie van de Sint-Pieter en Pauluskerk in Sint-Pieters-Leeuw kan starten. De zijbeuken, het schip en de transepten zijn aan de beurt. Hierbij worden de natuurstenen gevels, de bedaking (van de transepten enkel nog het te restaureren westelijke deel) en het timmerwerk op de zoldering gerestaureerd. Na deze derde fase zal de buitenkant van de kerk helemaal opgeknapt zijn en start een vierde restauratiefase: de interieurrestauratie. Naast de derde restauratiefase worden werken uitgevoerd aan het beschermde kerkhof. Recent werden de oorlogsgraven gerestaureerd. Ook zijn werken aan alle graven op het kerkhof en de omgeving van de kerk gepland. Voor de restauratie van de kerk is een premie van 838.866,66 euro toegekend.

Jan Desmeth, burgemeester en bevoegd voor Erfgoed: “Fase 2 werd in juni 2014 beëindigd met heuse torenfeesten en een waar volksfeest aan de Rink. We konden toen ook melden dat het ingediende dossier voor fase 3 ontvankelijk verklaard was door het Agentschap Onroerend Erfgoed. We zijn dan ook verheugd dat Minister Diependaele de nodige kredieten heeft vrijgemaakt om deze volgende fase te restaureren. Het saldo van de nodige kredieten staan reeds in onze gemeentelijke begroting ingeschreven. De kerk en de omgeving is beschermd erfgoed en dat is meer dan terecht.”

De Sint-Pieters en Pauluskerk in Sint-Pieters-Leeuw is een gotische kerk. Belangrijke delen van het gebouw dateren uit de 15de eeuw. Het monument is opgetrokken in verschillende steensoorten: witte zandsteen, Balegemse en Lediaanse kalksteen, kwartsteen, petit granit en baksteen. Blikvanger in het interieur is de monumentale laat-barokke preekstoel die in 1754 werd gemaakt door de Mechelse beeldhouwer Jan Frans Van Turnhout. De kerk is sinds 1938 beschermd als monument. Samen met het omliggende kerkhof en de omheiningsmuur vormt de kerk ook een beschermd landschap.

Deze slideshow vereist JavaScript.

agenda: Erfgoeddag maakt school brengt schoolherinneringen tot leven in Pajottenland & Zennevallei

REGIO: – Op zondag 24 april 2022 kan je traditiegetrouw op ontdekking in Pajottenland & Zennevallei om het rijke culturele erfgoed van onze streek te ontdekken tijdens de erfgoeddag. Tal van organisaties gingen de afgelopen maanden op zoek naar het schoolse verleden en verzamelden voor de gelegenheid dierbare herinneringen aan de schooltijd van vroeger.

Na twee moeilijke jaren corona kan je opnieuw op diverse locaties het cultureel erfgoed ontdekken. De heemkringen lieten zich graag inspireren door het Vlaamse thema “Erfgoeddag maakt school” en zetten het schools erfgoed op zondag 24 april in de kijker.

Meer info over de evenementen in onze regio: www.erfgoeddagpz.be

Zender is de nieuwe naam voor Cultuurregio Pajottenland & Zennevallei

REGIO: – Na tien jaar Cultuurregio Pajottenland & Zennevallei is het tijd voor een nieuwe stijl en nieuwe naam… “Zender”.

Met veel passie voor het veld blijven we alle cultuur – en erfgoedwerkers (professionelen én vrijwilligers) in onze regio ondersteunen. Heb je vragen over het cultuur- of erfgoedbeleid? Zit je depot overvol? Wil je een project opzetten rond leesbevordering? Wil je een collectie inventariseren? Heb je vragen rond herstemming of restauratie? Wil je cultuur aantrekkelijker maken voor jongeren? Dan ben je bij ons aan het juiste adres!
Meer info: www.zender.be

Ondersteuning voor erfgoedprojecten

PAJOTTENLAND: – Wil jij een project starten rond cultureel erfgoed en heb je nood aan een financieel duwtje in de rug? Erfgoed Pajottenland Zennevallei ondersteunt je graag!

Je kan een subsidie ontvangen van 500 of 1000 euro. Cultureel erfgoed omvat alles van roerend erfgoed zoals foto’s, audio, voorwerpen, kunstobjecten… en immaterieel erfgoed zoals tradities, volksverhalen, dialecten, recepten…
Hun eerste aanvraagronde loopt nog tot 15 april 2021. Ontdek het reglement en de formulieren voor de aanvraag op www.erfgoedcelpz.be/subsidie-cultureel-erfgoedproject

Weg van God zorgt voor inventarisatie van meer dan 4000 kerkelijke objecten

REGIO: – Met het project Weg van God heeft Erfgoedcel Pajottenland & Zennevallei twee jaar lang intensief ingezet op de zorg voor roerend religieus erfgoed. Het belang van een goede kerkinventaris is namelijk groter dan ooit. In meerdere kerken in de regio gaan geen erediensten meer door. Een inventaris vormt een goede basis voor de toekomst van de objecten. De roerende goederen, zoals kandelaars, kelken en textiel, moeten dan namelijk een nieuwe bestemming krijgen.

Een goede inventaris
Het streefdoel van het project was gemeente- en kerkbesturen te begeleiden in de opmaak van een professionele en gedigitaliseerde erfgoedinventaris. Zo’n inventaris bevat van elk object een foto, een beschrijving, de afmetingen, de toestand en (kunst)historische gegevens. Een digitale erfgoedinventaris is voor een kerkfabriek namelijk heel nuttig voor een verantwoord beheer van hun collectie, voor de opmaak van een beheersplan en voor de verzekering bij diefstal of schade. Een inventaris vormt daarnaast de basis voor een neven- of herbestemming, wat meer en meer voorkomt. Ten slotte omvat de inventaris veel informatie die anders misschien verloren zou gaan en die toegankelijk gemaakt kan worden voor een breed publiek.

14 collecties, 4000 objecten, 76 vrijwilligers
Gedurende twee jaar heeft de Erfgoedcel kerkfabrieken en vrijwilligers intensief begeleid. Intussen is er van 14 parochiekerken een gedetailleerde, digitale inventaris opgemaakt. Zonder de hulp van de vele vrijwilligers was dit niet gelukt. Uren hebben ze doorgebracht in, soms koude, kerken om de objecten te inventariseren. Deze kerken bevinden zich in de gemeenten Sint-Pieters-Leeuw, Dilbeek, Lennik, Herne, Ternat, Roosdaal en Gooik. Benieuwd welke pareltjes we ontdekt hebben? Neem dan een kijkje op Erfgoedplus.be. Al deze collecties worden hier gepubliceerd.

Wat nu?
Het project is afgelopen maar uiteraard zet de Erfgoedcel nog steeds in op de zorg voor roerend, religieus erfgoed. Gemeente- en kerkbesturen kunnen nog steeds terecht bij de Erfgoedcel voor ondersteuning. De kennis en expertise die opgebouwd is rond religieus erfgoed wordt immers duurzaam geïntegreerd in de reguliere werking. Heb je vragen bij een inventarisatie-, waarderings- of herbestemmingstraject? Neem dan zeker contact op met benedicte@erfgoedcelpz.be.

project oude foto’s Bergensesteenweg

SINT-PIETERS-LEEUW: – De dienst Erfgoed wil de werken aan de Bergensesteenweg aangrijpen om de geschiedenis van deze baan te vertellen. Moesten de kasseien, later het asfalt, op deze baan kunnen spreken, zouden we oren en ogen te kort komen. Wie zou hier allemaal gepasseerd zijn? Recentelijk zagen we nog de tanks en andere militaire voertuigen over deze baan denderen, als herinnering hoe de bevrijdingscolonne in 1944 hier voorbij kwam. Maar de lange geschiedenis zal veel meer bekende getuigen kunnen noteren.

Jan Desmeth, Schepen van Erfgoed : “Naast een fasering van de werken hebben we een fasering van erfgoed thema’s gelegd. Op het einde van elke fase zullen we even terugblikken en thema’s behandelen zoals de steenweg als vervoers-as met de tram en terminus Zuun, met de wielerpiste en de grootste successen van KV Zuun, de dramatische sluiting van de Michelin-fabriek, enzovoort. We maken er een ontmoetingsmoment van op het einde van elke fase. De eerste keer na de zomer van 2021.”

De eerste fase van de werken wordt in oktober opgestart in de omgeving van de Georges Wittouckstraat. Het lijkt ons dus niet meer dan logisch om te starten met het verhaal van de tram. De plaats is immers nog altijd gekend als ‘den terminus van Zuun’: zowel tramlijn Z (voor Zuun) als F (naar het Noordstation) hadden hier hun eindpunt. Bovendien was dit de plek waar de trams van en naar Brussel elkaar konden kruisen. We willen graag al die oude tramverhalen opdiepen!

Nadien schuiven de werken op in de richting van Halle: hier willen we het accent leggen op sport. De naam van de horecazaak ‘in de piste’ verwijst nog altijd naar de wielerpiste die hier rechtover ooit was. En iets verderop, bij de Petrus Basteleusstraat, vinden we de voetbalvelden van KV Zuun: in 1983 werd de ploeg kampioen in Bevordering. Het hoogste niveau dat ooit door een Leeuwse ploeg behaald werd. Die sportieve glorietijden willen we in beeld brengen.

Bij de verdere planning van de werken kijken we al vooruit naar deze thema’s: landbouw & boerderijen, brouwerijen en herbergen, de steenweg als tolweg en uiteraard Michelin, in haar hoogdagen tot de stakingen bij de sluiting.

We weten zeker dat jullie zelf nog veel verhalen, oude foto’s en filmpjes hebben liggen die deze gebeurtenissen in beeld brengen. We doen dus graag een oproep naar jullie om ons hierbij te helpen. Als jullie graag nog een ander thema koppelen aan de geschiedenis van de steenweg, horen we dat graag. Ook leuke tips en ideeën over de manier waarop we dit allemaal tot de burger kunnen brengen zijn welkom.”
Meer info: erfgoed@sint-pieters-leeuw.be02 371 22 62

Fase 1: Waar: G. wittouckstraat – Thema: Tram (Tramlijn HL, Geëlektrificeerd in 1931, 1966 wordt de tram vervangen door bussen)
Fase 2: Waar: Koning van Spanje – Thema: Sport (voetbalterreinen Zuun + de piste)
Fase 3+4: Waar: Debaerdemakerstraat – Laurierplein – Wilderkasteellaan – Thema: Landbouw, molens, Scheut
Fase 5: Waar: E. De Baerdemaeker – Gr. Bijgaardenstraat – Thema: Brouwerijen & herbergen (l’ étoile, Belle Vue, Ferme Bretonne
Fase 6: Waar: Gr. Bijgaardenstraat – De renessestraat – Thema: Michelin
Fase 7+8: Waar: De renessestraat – Grens anderlecht – Thema: Tol