SINT-PIETERS-LEEUW: – Ter gelegenheid van 80 jaar bevrijding brengt de Gemeentelijke Werkgroep voor Streek-ben Volkskunde een nieuw Lewenummer uit over het verzet in de gemeente tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Jan De Backer: “Deze studie situeert eerst kort het verzet in het land, hoe het is ontstaan, hoe het evolueerde, hoe het was gestructureerd. Welke verzetsbewegingen waren er, welke vormen van verzet werden gepleegd, hoe kwam je bij het verzet?
In een tweede deel wordt dan ingegaan op wat daarvan is terug te vinden in Sint-Pieters-Leeuw. Er zijn snel de eerste vormen van georganiseerd verzet, waarna verderop in de oorlog deze groepen zich integreren in meer nationale bewegingen die ook steun krijgen vanuit Londen, van de Britse inlichtingendienst en van de Belgische regering die daar in ballingschap verblijft.
Voor Sint-Pieters-Leeuw zijn drie grote verzetsbewegingen relevant. Eerst en vooral het Geheim Leger, dat hier de belangrijkste speler was, ook de Nationale Koninklijke Beweging, zij het eerder toevallig, omdat een zelfstandig opererende groep er zich in de aanloop van de bevrijding bij aansloot om zo ook ingeschakeld te kunnen worden bij die bevrijdingsoperaties, en tenslotte het Onafhankelijkheidsfront. Deze laatste groep had geen cel in de gemeente, maar meerdere inwoners waren er via collega’s op hun werk in Brussel bij aangesloten.
Het derde deel brengt individuele getuigenissen, die zo zijn gekozen dat het verschillende elementen in beeld brengt van wat een verzetsstrijder meemaakt, waarbij het soms goed afloopt, maar soms volledig misgaat zoals in de Hoogstraat waar de Duitsers binnenvallen bij Calloens op het moment dat men in verbinding is met Londen. Het levert ook merkwaardige verhalen op zoals een opgepakte die door de Duitsers wordt vrijgelaten omdat een Duitse soldaat zelf anti-Hitler is en het document in zijn voordeel opstelt
Meer algemeen geven de getuigenissen een beeld van hoe bijv. een dropping van goederen verloopt of hoe contacten met Londen worden gelegd. Het gaat over het verspreiden van sluikpers, over het opvangen van Joden, van ondergedoken werkweigeraars, van gestrande piloten of van verzetslui die intussen door de Duitsers zijn gekend. Zo bestaan er ook instructies over het saboteren van treinlijnen, van sluizen, van telefoon-verbindingen, maar ook over wat niet mag gesaboteerd worden omdat het noodzakelijk is voor de bevolking. Op het einde van de oorlog zijn er ook richtlijnen over hoe ingrijpend een sabotage mag zijn, want wanneer weldra de geallieerden komen moeten zij wel kunnen gebruik maken van de infrastructuur.
Over het Geheim Leger kan uiteindelijk een precieze lijst worden gemaakt van inwoners die bij het verzet waren. Aan de hand van getuigenissen, kan men concluderen dat uiteindelijk – in de laatste fase van de oorlog – ca 500 mensen lid waren van het verzet.
Meer algemeen was in ons land 2 à 3% van de bevolking bij het verzet, geraamd op 100.000 tot 150.000 mensen. Ongeveer 30.000 van hen zullen in Duitse handen vallen, 15.000 zullen het niet overleven. Meer dan de helft van de arrestaties situeren zich in de laatste acht maanden van de oorlog.
Het mag opvallen dat de look van het Lewenummer ietwat is aangepast.
De legendarische groene flap is verdwenen, zodat je nu meteen kunt zien waarover het Lewenummer handelt”
Een boeiend verhaal, geïllustreerd met mooie foto’s, goed voor 129 pagina’s. Zoals steeds is ook deze Lewe te koop voor 5 euro in de hoofdbibliotheek of via heemkunde@sint-pieters-leeuw.be.