Projectvoorstel: Breugel 450 van de lente tot de winter in het Pajottenland

PAJOTTENLAND: – In 2019 zal Bruegel 450 jaar geleden gestorven zijn: een herdenkingsjaar! De grootmeester, één van de grootste kunstenaars aller tijden, zal heel divers en op internationaal niveau aandacht krijgen. Nogal wat musea, gemeenten, steden,… maken zich op om naar aanleiding van deze verjaardag aandacht te genereren en activiteiten op te zetten. Met Vlaanderen, en Pajottenland & Zennevallei in het bijzonder, voorop! Onze streek was in zijn Brusselse periode deel van zijn leef- en werkomgeving. Bruegel liet zich inspireren door het landschap, de bewoners en hun bedrijvigheid.

Toerisme Pajottenland & Zennevallei wou deze unieke kans niet laten schieten, en liet een projectvoorstel uitwerken om in te dienen bij Toerisme Vlaanderen in het kader van het hefboomproject “Vlaamse Meesters”. Zij deden hiervoor beroep op de kennis en expertise van Hugo De Greef, oprichter van het Kaaitheater en intendant voor “Brugge 2002”, culturele hoofdstad van Europa.
2015-09-08-persvoorstelling-breughel-Pajottenland_01
Geïnitieerd door Pajottenland+ nam Toerisme Pajottenland & Zennevallei (TPZ) het initiatief om sterk in te zetten op de herdenking van het overlijden van Pieter Bruegel in 1569. In 2019 zal dat 450 jaar geleden zijn. Het Pajottenland, de Bruegelstreek, heeft een ‘once in a lifetime’ gelegenheid om groots en feestelijk uit te pakken.

Dit heeft Toerisme Pajottenland & Zennevallei (TPZ) goed begrepen. Ze heeft de ambitie om van dat jaar een sleutelmoment te maken om de regio breed en kwaliteitsvol onder de aandacht te brengen. Met uiteraard veel bezoekers en genieters als gevolg. In de regio bestaat het werkwoord ‘bruegelen’. Het staat voor ‘het beleven van de streek’. In 2019 moet het mogelijk gemaakt worden om veel mensen aan het bruegelen te zetten.

Dit project wil als top cultureel-toeristisch evenement kaderen in het beleid en de ambitie van de Vlaamse Regering. Binnen haar beleid Toerisme wordt sterk ingezet op de Vlaamse Meesters. Binnen dit kader vormt de Bruegel focus naar aanleiding van de sterfdatum 1569 één van de prioriteiten.

De Vlaamse regeringsverklaring 2014-2019 is duidelijk: ‘ … In de nabije toekomst bieden zich enkele unieke kansen aan om op de internationale bekendheid en reputatie toeristisch te kapitaliseren, door de promotie van en via de ‘Vlaamse Meesters’: de opening van het vernieuwde KMSKA, de 450ste sterfdag van Pieter Bruegel de Oude en de restauratie van het Lam Gods. … ‘. Naast Toerisme wil Cultuur hier eveneens sterk op in zetten. De minister stelt ‘ .. Topevenementen zijn kwalitatief hoogstaande evenementen die een uitstraling hebben tot ver buiten de grenzen. …’. Het projectvoorstel, met als werktitel ‘Bruegel[450], van de lente tot de winter’, wordt opgehangen aan drie thema’s die verder uitgediept en gepresenteerd worden door vier kernactiviteiten naast een ruim pakket aan culturele, sociale, landelijke en toeristische activiteiten.

De thema’s zijn:

1. Bruegel, de creërende kunstenaar
Bruegel, zijn werken, en de kunstenaar zit prominent en als een rode lijn in het programma. De kunstenaar en zijn werk blijft de referentie en aanleiding waar elk programmaonderdeel naar verwijst en er zijn inspiratie vindt. Vanuit die idee, ‘Bruegel, werkende & creërende kunstenaar’, wordt er ruim ingezet op de hedendaagse creatie met kunstenaars van vandaag. Daarom zullen hedendaagse kunstenaars uitgenodigd worden te creëren binnen verschillende programma’s (tentoonstellingen, installaties, opvoeringen, …). Ook dat is een rode lijn!

2. het landschap
Dit ‘Bruegel’ landschap is vandaag nog waarneembaar en uiterst herkenbaar in de regio. Het leverde hem de thema’s die verwijzen naar het samenleven binnen de toenmalige gemeenschap, het preciseert wat de mens deed als werk, ontspanning, op belangrijke momenten in het leven, … ! Hij mengde vele activiteiten, vele landschappen, vele menselijke types, bezigheden, bedrijvigheden, … binnen verbazende geschilderde en getekende gehelen. Bruegel[450] wil dat landschap divers benaderen.

3. stad & rand
De Vlaming identificeert zich zeer met Bruegel. En, hoe merkwaardig ook, het is vooral in Brussel en het Pajottenland dat het gevoel van ‘ownership’ speelt. Bruegel woonde in de stad: eerst in Antwerpen en daarna in Brussel. Hij liet zich inspireren ‘op de buiten’. Dat was zo in het Antwerpse én in het Brusselse. Dus Bruegel combineerde ‘stad en land’ niet alleen in vele van zijn werken, maar zeker ook in zijn leven. Aanleiding om dit thema verder uit te bouwen.
2015-09-08-persvoorstelling-breughel-Pajottenland_02

De vier kernactiviteiten kunnen als volgt samengevat worden.

1. De Bruegel presentaties in Brussel gedurende het jaar 2019.
Heel nauwe samenwerking met Brusselse initiatieven in 2019 rond Bruegel zal voorgesteld worden. Minstens in het Fine Arts Museum (KMSB) en de Albertina (beiden hebben zeer waardevolle Bruegelwerken) zullen / kunnen belangrijke tentoonstellingen worden georganiseerd. Ook verwachten we dat er in Brussel nog meer zal georganiseerd worden (rond het geboortehuis, zijn graf in de kapellekerk, wandelingen, ….). Voor het Pajottenland is het belangrijk om met Brussel en haar initiatieven samen te werken en deze zoveel als mogelijk – te integreren in één gezamenlijk programma. Het zal onderling versterkend werken en de binnen- en buitenlandse bezoeker beter kunnen aantrekken.

2. De volledige herinrichting van de Sint-Annakapel, haar omgeving en de bouw van een bezoekerscentrum op de site.
De site van de Sint-Annakapel wordt nu al, zonder enige promotie, frequent bezocht. Ook door buitenlandse bezoekers. Als kernactiviteit van Bruegel[450] zal de site heringericht worden. De kapel zelf moet aan aantrekkelijkheid winnen. De herinrichting zal ook de bouw omvatten van een bezoekerscentrum. Het spreekt dat een dergelijke nieuwbouw fijn, bescheiden en precies in het landschap moet geplaatst worden. De herinrichting en het bezoekerscentrum zelf zijn ook toparchitectuur en moeten volledig getuigen van de internationale kwaliteit die Vlaanderen ook op dit vlak heeft. De (bezoekers) verbinding met de watermolen van Sint-Gertrudis-Pede wordt gemaakt.

3. In het Kasteel van Gaasbeek wordt een grote tentoonstelling ingericht rond het thema ‘de herontdekking van Bruegel eind 19de/begin 20ste eeuw’ , in relatie met creaties van hedendaagse kunstenaars.
Het ‘kasteel van Gaasbeek’ is een zeer gewaardeerd en succesvol cultureel-toeristisch initiatief. Dankzij het Kasteel van Gaasbeek kent de regio nu al een respectabele aantrekkelijkheid. In 2019 komt er een tentoonstelling die direct verwijst naar Bruegel. Samen met heel wat andere ‘oude kunstenaars’, voornamelijk dan de Vlaamse Primitieven, werd Bruegel voor onze tijd herontdekt op het einde van de 19de eeuw, begin 20ste eeuw. De tentoonstelling zal daarom niet alleen dit belangrijke ‘historische luik’ hebben maar ook een opvallend hedendaags deel (met vooral nieuw werk). Hedendaagse kunstenaars zullen uitgenodigd worden te creëren voor de gelegenheid.

4. Op de Kesterheide in Gooik wordt een artistieke landmark gebouwd. In 2019 onthult zich dit in het kader van een belangwekkend beeldenparcours in het landschap Paddenbroek, Kesterheide!
In het landschap geïntegreerd worden sterkere beelden geplaatst om vooral het landschap maximaal te ervaren, het te benadrukken en er beter naar te laten kijken . Dit ‘beeldenparcours’ omvat twee delen. Naar aanleiding van Bruegel[450] zullen er ‘voor de gelegenheid’ beelden geplaatst worden. Het gaat hem om creaties. Ten tweede zal er naar aanleiding van Bruegel[450] een aantal beelden geplaatst worden die in het landschap zullen blijven. Het voornaamste onderdeel van het beeldenparcours is de bouw van een landmark op het hoogste punt van de kesterheide. Een belangrijk kunstwerk dat blijvend de omgeving zal typeren.
.

Naast de vier kernactiviteiten zal Bruegel[450] inzetten op een ruim aantal aan culturele, sociale, landelijke en toeristische activiteiten. Er wordt samengewerkt met verenigingen, culturele organisaties, landelijke verenigingen, natuurverenigingen, toeristische organisaties, horeca, etc.!

Bruegel[450] zal de drie thema’s – de drie B’s – van TPZ gepast integreren in het programma: Bruegel, Bier, Boerenpaard. Bruegel uiteraard. Bier en boerenpaard leggen naadloos het verband met streekproducten, het landleven, de natuur, de landbouw. Maar ook onderlijnen ze de historische betekenis van het ‘Pajottenland als de voorraadkamer van de grootstad’.

Binnen het Bruegel[450] project zijn er twee hefboomprojecten die ingaan op de oproep van Toerisme Vlaanderen. Bruegel[450] engageert zich ten volle volgens de voorwaarden gesteld door Toerisme Vlaanderen aan haar hefboomprojecten. Dit stelt dat het project moet beantwoorden aan volgende vereisten: ‘een zekere schaalgrootte hebben’, ‘een duurzame economische meerwaarde zijn’, ‘kwaliteitsvol zijn’, ‘internationale aantrekkingskracht hebben’ en ‘het merk Vlaanderen versterken’.

Naast de toeristische ‘behoeften’ wil Bruegel[450] meer zijn. Het heeft een rol in de regio. Een dergelijke gelegenheid komt slechts zelden voor. 2019 moet aangegrepen worden om de brede ambitie. Het wil daarom voor de regio een ‘verzamelend project’, een ‘verbindend project’ en een ‘profilerend project’ zijn.

Om het jaar voor te bereiden, uit te voeren en af te werken wordt een kleine projectorganisatie ingericht. Deze staat in voor het goed verloop van het project Bruegel[450], staat centraal in de organisatie en is aanspreekbaar voor de buitenwereld. Het legt de partnerschappen en samenwerkingsverbanden vast.
Een budget voor Bruegel[450] wordt met de verschillende overheden besproken. In de eerste plaats met de Vlaamse minister van Toerisme, de Vlaamse minister van Cultuur, de provincie Vlaams-Brabant en de gemeenten. Maar niet uitsluitend: ook andere overheden zullen voorgesteld worden mee te werken.

Het project rekent op heel wat inkomsten uit het publiek, sponsors en investeerders.